|
Datum
|
Gebeurtenis
|
Betekenis
|
|
PERIODE 1807-1914
|
|
1807-1814
|
Napoleontische bezetting van Pruisen en Oostenrijk.
|
Einde van Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie (962-1806).
Opkomst van Duits nationaliteitsgevoel.
|
|
1813
|
Volkerenslag bij Leipzig.
|
Ineenstorting Napoleontisch systeem.
|
|
1815
|
Slag bij Waterloo.
|
Napoleon definitief verslagen
Het Wener Congres: herstel van de politieke toestand van 1792.
|
|
1815-1866
|
Duitse Bond onder Oostenrijks presidium.
|
Een Bondsdag van 39 leden/staten met 35 vorsten.
|
|
1848
|
Opstanden in Europa.
|
Inperking van de macht van vorsten via een grondwet; opkomst parlementaire democratie
|
|
1862
|
Otto von Bismarck benoemd tot Kanselier van Pruisen.
|
Streeft naar Pruisische hegemonie van Duitse Bond al of niet met Oostenrijk.
|
|
1864
|
Duits-Deense oorlog.
|
Sleeswijk-Holstein onder Pruisisch-Oostenrijks beheer.
|
|
1866
|
Pruisisch-Oostenrijkse oorlog. Oostenrijk verslagen.
|
Oprichting Noord-Duitse Bond o.l.v. Pruisen.
|
|
1867
|
Dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije onder Frans Jozef I.
|
Noord-Duitse Bond zal zich later verder uitbreiden tot het Duitse Keizerrijk (1871).
|
|
1870
|
Frankrijk verklaart Pruisen de oorlog wegens onmin rond vacante troon van Spanje.
|
Frankrijk roemloos verslagen; verlies van Elzas-Lotharingen en begin van Franse revanchegedachten.
Vorming van Duits Keizerrijk onder Wilhelm I van Pruisen
|
|
1873
|
Oprichting Driekeizerbond: Duitsland, Rusland en O/H.
|
Motief Duitsland: isolering Frankrijk en voorkoming van 2-fronten oorlog.
Motief Rusland: steun voor vrije doorvaart naar Middellandse Zee.
Motief O/H: steun voor balkanpolitiek.
|
|
1878
|
Tiende Russisch-Turkse oorlog gewonnen door Rusland .
|
Congres van Berlijn/Bismarck; herschikking door grootmachten van de kaart van Europa; Rusland moet grootste deel veroveringen afstaan à Russische frustratie.
|
|
1879
|
Geheim verbond tussen Duitsland en Oostenrijk/Hongarije.
|
Voorziet in wederzijdse hulp, in geval van Russische agressie.
|
|
1881
|
Driekeizerbond wordt omgezet in Drievoudig Neutraliteitsverbond.
|
Wederzijdse posities in de Balkan worden gerespecteerd.
Neutraliteit gewaarborgd in geval van oorlog met een vierde land.
|
|
1882
|
Geheime Tweebond wordt Geheime Driebond, als Italё toetreedt (Triple Aliantie); zie ook 1879.
|
Defensief verdrag dat Italiё mogelijkheid gaf, tegen de wens in van Frankrijk, haar invloed in Noord Afrika (koloniën) uit te breiden.
|
|
1884
|
Verlenging Drievoudig Neutraliteitsverdrag Duitsland, Rusland en O/H.
|
Dit ondanks toegenomen spanningen tussen Rusland en O/H vanwege de balkanpolitiek.
|
|
1884/85
|
Conferentie Berlijn: de verdeling van Afrika.
|
Belgiё krijgt Kongo; Frankrijk en Engeland reeds gebonden in bestaande gebieden;
Duitsland krijgt: Z.W. Afrika, Togoland, Kameroen en Bismarckarchipel.
|
|
1887
|
Rusland verlaat Driekeizerbond (/Neutraliteitsverbond), i.v.m. geschillen met O/H.
|
Zou mogelijkheid openen voor Frankrijk om met Rusland een verbond aan te gaan (revanchegedachte à 2-frontenoorlog).
|
|
1887
|
Sluiting van geheim “Herverkeringsverdrag” tussen Rusland en Duitsland.
|
Bismarck bindt Rusland weer opnieuw met Duitsland ter voorkoming van twee-frontenoorlog.
|
|
1888
|
Driekeizersjaar.
|
Wilhelm I sterft en wordt opgevolgd door Friedrich III en na diens dood ( na 99 dagen) opgevolgd door 29-jarige zoon, Wilhelm II.
|
|
1890
|
Bismarck ontslagen.
|
Opvolger heft “Herverzekeringsverdag” op, ten einde de relatie met O/H zuiver te houden.
|
|
1893
|
Geheim Frans-Russisch militair verdrag.
|
Voordeel Rusland: steun in ambitie in de Balkan en openstelling zeestraten naar Middellandse Zee.
Voordeel Frankrijk: bondgenoot i.g.v. oorlog met Duitsland (revanche via 2 frontenoorlog)
|
|
1898
|
Conflict UK en Frankrijk over Soedan en Nijldelta.
|
Oorlog nog net voorkomen; slechte relatie tussen UK en Frankrijk.
|
|
1900
|
Geheim Middellands zeeverdrag tussen Frankrijk en Italiё.
|
Italiё verklaart neutraal te blijven in geval van oorlog tussen Frankrijk en Duitsland en als steun daarvoor krijgt het gebieden van O/H in geval van zo’n conflict.
|
|
1904
|
Entente Cordiale tussen Frankrijk en UK, waarmee de koloniale verschillen worden beslecht.
|
UK krijgt Egypte, Frankrijk krijgt Marokko; voorts voordeling i.v.m. een mogelijke 2 frontenoorlog met Duitsland (Elzas-Lotharingen) .
|
|
1905
|
Rusland verliest oorlog met Japan.
|
Prestigeverlies van Rusland
Opening naar Middellandse Zee nu des te dringender.
|
|
1906
|
Revolutie Rusland.
|
Muiterij van Russische marine wordt door staar Nicolaas II neergeslagen.
|
|
1906
|
Conferentie grootmachten in Ageciras om Marokko.
|
Frankrijk en UK treden samen op tegen Duitsland en O/H;verhoogt internationale spanningen tussen bondgenootschappen.
|
|
1907
|
Oprichting Triple Entente tussen UK, Frankrijk en Rusland (zie ook 1904).
|
Omsingeling als gevreesd door Duitsland is nu een feit; een 2-frontenoorlog is nu haalbaar.
|
|
1909
|
Geheim Russische-Italiaans verdrag.
|
Erkennen elkaars invloedsfeer in de Balkan ten koste van grondgebieden van O/H
(Italiё officieel nog steeds lid van de Triple Alliantie met Duitsland en O/H)
|
|
1911
|
Frankrijk stuurt 20.000 soldaten naar Marokko; Duitsland stuurt oorlogschip Panther ter bescherming van sultan.
|
Bijna-oorlog met Duitsland, waarin Frankrijk gesteund wordt door UK; Frankrijk bindt in en ontslaat minister van Buitenlandse Zaken; Duits prestige hersteld.
|
|
1912
|
Geheime marineovereenkomst Frankrijk-Engeland.
|
Afstemming van plaatsing vlooteenheden: Franse vloot in Middellandse Zee; Britse vloot in Noordzee.
|
|
1914
|
|
|
|
28 juni
|
Moord op Aartshertog Franz Ferdinand te Sarajevo.
|
Op last van Serviё uitgevoerd vanwege de inbeslagname door Oostenrijk van Herzegovina in de Balkan.
|
|
06 juli
|
Op verzoek van Oostenrijk verklaart Duitsland O/H te steunen in het nemen van maatregelen tegen Serviё.
|
Als enige bondgenoot moest Duitsland O/H in dit conflict steunen (omsingeling).
In de geschiedschrijving bekend als de “blanco check”.
|
|
14 juli
|
Ministerraadsvergadering Wenen, waarin besluit genomen werd .Serviё aan te pakken.
|
Langzaam en niet doortastend optreden van Oostenrijks-Hongaarse politiek.
|
|
20 juli
|
Bezoek Franse president Poincaré aan Rusland.
|
Bevestiging van Franse steun aan Rusland dat Serviё in bescherming neemt.
|
|
22 juli
|
Overhandiging ultimatum aan Serviё.
|
Met deze zeer late actie heeft O/H het internationaal momentum verloren en is de Duitse keizer gefrustreerd, die een korte, snelle strafexpeditie voor ogen stond.
|
|
25 juli
|
Antwoord Serviё onbevredigend.
|
Rusland kondigt beperkte mobilisatie af; volgend daarop kondigt ook O/H een beperkte mobilisatie af.
|
|
26 juli
|
Verloven Franse soldaten ingetrokken.
|
Een Russische oorlog met O/H betekent oorloge tussen Duitsland en Rusland, hetgeen de Fransen “verplicht” Rusland te steunen tegen Duitsland.
|
|
28 juli
|
O/H verklaart Serviё de oorlog.
|
|
|
29 juli
|
Beschieting Belgrado door troepen van O/H.
|
|
|
30 juli
|
Rusland kondigt Algemene Mobilisatie af.
|
I.v.m. logistiek betekent Algemene Mobilisatie in die tijd een besluit tot oorlog.
|
|
31 juli
|
O/H kondigt Algemene Mobilisatie af.
|
Berlijn kondigt “toestand van dreigend oorlogsgevaar” aan en zendt Russen een ultimatum om binnen 12 uur de Algemene Mobilisatie in te trekken, waarop niet wordt gereageerd.
|
|
01 aug.
|
Duitsland verklaart Rusland de oorlog.
Algemene Mobilisatie afgekondigd door Frankrijk (15.30 uur).
Algemene Mobilisatie afgekondigd
Door Duitsland (17.00 uur).
|
Italiё en Bulgarije verklaren neutraliteit.
|
|
02 aug.
|
Duitsland en Turkije sluiten. Samenwerkingsverbond.
Duitse troepen trekken Luxemburg binnen.
Berlijn verlangt vrije doortocht door Belgiё.
|
Engeland mobiliseert oorlogsvloot.
|
|
03 aug.
|
Belgiё weigert vrije doortocht.
|
|
|
04 aug.
|
Overeenkomstig het Von Schlieffenplan trekken Duitse troepen Belgiё binnen.
|
Engeland verklaart de oorlog aan Duitsland vanwege schending van “Belgische neutraliteit”, waardoor continentaal conflict een wereldoorlog wordt.
|
|
06 aug.
|
O/H verklaart Rusland de oorlog.
|
|
|
09 aug.
|
Landing van 150.000 Britse. troepen in Frankrijk.
|
|
|
11 aug.
|
Frankrijk verklaart O/H de oorlog.
|
Dit ter ondersteuning van Rusland (Triple Entente).
|
|
15 aug.
|
Russische troepen marcheren Oost Pruisen binnen.
|
Zeer snelle mobilisatie van de Russen, waardoor een deel van de Duitse legermacht van het Westfront naar het Oostfront werd gedirigeerd.
|
|
16 aug.
|
Duits leger boekt over geheel front 80 tot 100 km terreinwinst.
|
|
|
17-21 aug.
|
Serviёrs stuiten opmars van O/H legers.
|
|
|
19-20 aug.
|
Russen boeken belangrijke overwinning op Duitsers in Pruisen.
|
Vanwege het wegtrekken van Duitse eenheden van het Westfront naar het Oostfront is kans op een snelle capitulatie van Frankrijk verkeken.
|
|
20-21 aug.
|
Britten arriveren in Mons en raken slaags met Duits leger.
|
|
|
22 aug.
|
Begin Frans-Britse terugtocht op Parijs.
|
|
|
23 aug.
|
Het met Engeland verbonden Japan verklaart Duitsland en O/H de oorlog.
|
Japan is uit op Duitse bezittingen in China.
|
|
26-31 aug.
|
Slag bij Tannenberg.
|
Verpletterende nederlaag van Russen aan het Oostfront; Von Hindenburg en Ludendorff volkshelden.
|
|
05 sept.
|
Duitse rechterflank nadert Parijs op 50 km.
|
|
|
05-09 sept.
|
Slag aan de Marne.
|
Aan beide zijden 250.000 doden; Duitse opmars gestaakt.
|
|
07 sept.
|
Britse en Franse troepen vallen.
Kameroen binnen.
|
Het begin van vijandelijkheden in Afrikaanse koloniën.
|
|
09 sept.
|
Vesting Antwerpen capituleert.
|
|
|
11 okt.
|
Impasse aan langgerekt Westelijk
Front.
|
Wedren naar de Noordzeekust.
|
|
19 okt. tot 11 nov.
|
Eerste slag bij Ieper.
|
Beide zijden houden stand.
Begin statische oorlog (loopgraven).
|
|
29 okt.
|
Turkije verklaart Rusland en Frankrijk de oorlog.
|
Turkije is uit op verdediging van haar zeestraten naar de Middellandse Zee, waar Rusland op aast.
|
|
01 nov.
|
Voor de kust van Chili brengt Duitse marine een vernietigende slag toe aan de Britse marine.
|
Vijandelijkheden tussen Britse en Duitse vloten in Zuid Amerika
|
|
04-05 nov.
|
Rusland, Serviё, Uk en Frankrijk verklaren oorlog aan Turkije.
|
|
|
08 dec.
|
Vernietigende zeeslag bij Falklands waarbij Britten een Duits vlaggenschip en 6 bodems tot zinken brengen.
|
|
|
14 dec.
|
Geallieerden voeren over een breed front tussen Nieuwpoort en Verdun druk op.
|
Offensief levert niets op.
|
|
1915
|
|
|
|
19 jan.
|
Eerste bombardement Duitse Zeppelins op Britse havens.
|
|
|
31 jan.
|
Eerste Duitse gifaanval aan Oostfront.
|
|
|
2-3 feb.
|
Turkse aanval op Suezkanaal.
|
Beoogt ontregeling van Geallieerd. bevoorrading uit Verre Oosten.
|
|
10 feb.
|
Russische nederlaag bij Mazurische meren.
|
Duitse troepen hebben groot overwicht aan het Oostfront.
|
|
18 feb.
|
Blokkade Duitse duikboten van Brits havens.
|
|
|
19 feb.
|
Aanval van Franse en Britse troepen op Dardanellen (Gallipoli).
|
Van belang vanwege aanvoer van wapens aan Rusland.
Aanval wordt volslagen mislukking.
|
|
08 april
|
Aanvang Turkse genocide op Armeense bevolking wegens (vermeende) steun aan Russen.
|
|
|
22 april tot 25 mei
|
Tweede slag bij Ieper, waarbij ook chloorgas wordt gebruikt.
|
Verliezen van geallieerden 70.000; aan Duitse zijde 100.000.
|
|
26 april
|
Italiё krijgt in het geheim grondgebieden aangeboden, indien het tot de geallieerden toetreedt, hetgeen op 23 mei officieel plaatsvindt.
|
Als lid van de Triple Alliantie (met Duitsland en O/H) had Italië neutraliteit betracht bij het uitbreken van de oorlog; officieus was het al aan de kant van de geallieerden toegetreden gezien het geheim verdrag met Frankrijk.
Italië had van de beginnen af sterke belangstelling voor gebieden die nu in Oostenrijkse handen waren.
|
|
01 mei
|
Begin van campagne van Duits-Oostenrijkse legermacht aan het uiterste zuidpunt van het Oostfront.
|
Oostenrijks leger was onvoldoende opgewassen tegen Russische legers, waardoor Duitse troepen, ingezet moesten worden.
|
|
07 mei
|
Duitse onderzeeboot brengt. passagiersschip Lusitania, dat ook oorlogsmaterieel vervoerde, tot zinken.
|
Dit zet vooral in het neutrale Amerika kwaad bloed, omdat ook Amerikanen daarbij om het leven kwamen.
|
|
26 mei
|
Minister van Marine, Winston Churchill, wordt ontslagen.
|
Ontslagen vanwege debacle van de landing bij Gallipoli (Dardanellen).
|
|
23 juni tot 07 juli
|
Eerste van 12 veldslagen langs de rivier Isonzo tussen Italiaanse en Oostenrijkse legers (Zuidfront).
|
|
|
29 sep.
|
Eerste Britse gifgasaanval bij Loos aan het Westfront.
|
|
|
06 okt.
|
Bulgarije sluit zich aan bij Centralen en valt Serviё binnen.
|
|
|
1916
|
|
|
|
08 jan,
|
Dienstplicht ingevoerd in Groot Brittannië.
|
Tot dan toe bestond het leger uit vrijwilligers.
|
|
21 feb. tot 18 dec.
|
Slag bij Verdun.
|
Doel van Duits offensief was “doodbloeden” van Franse legers.
Meer dan 300.000 Franse en Duitse soldaten laten het leven.
|
|
25 feb.
|
Duitsers veroveren fort Douamont bij Verdun.
|
Onderdeel van Frans prestigieus verdedigingswerk rondom Verdun
|
|
09 maart
|
Duitsland verklaart Portugal de oorlog.
|
|
|
24 april
|
Paasopstand in Ierland.
|
Ieren zien hun kans schoon en revolten tegen Britse overheersing.
|
|
31 mei tot 1 juni
|
Zeeslag bij Jutland tussen Duitse en Engelse bodems.
|
Tactische overwinning van Duitsers op Engelsen, echter geen strategische overwinning, daar Britten de Noordzee blijven beheersen.
|
|
04 juni
|
Brusilov offensief.
|
Russisch generaal ontketent offensief tegen Centralen en is initieel spectaculair succesvol; rond september wordt offensief aan het Oostfront tot staan gebracht.
|
|
01 juli tot 18 nov.
|
Slag bij de Somme.
|
90 Geallieerde divisies ingezet tegen 60 Duitse. Op eerste dag verliezen Britten 60.000 man; in totaal ca 1 miljoen slachtoffers.
|
|
11 juli
|
Duits offensief bij Verdun dooft uit.
|
Nu weer een defensieve oorlogstoestand.
|
|
27 aug.
|
Roemenië verklaart oorlog aan Duitsland en O/H.
|
Roemeniё wordt daarop door Duitsland verslagen.
|
|
28 aug.
|
Italië verklaart Duitsland de oorlog.
|
Opportunisme drijft Italië in geallieerd kamp.
|
|
20 sep.
|
Duits tegenaanval aan de Somme.
|
Mislukte poging doorbraak te forceren.
|
|
07 nov.
|
Presidentsverkiezingen in de VS.
|
Woodrow Wilson herkozen als president onder de leus Amerika buiten de oorlog te houden.
|
|
21 nov.
|
Keizer Frans-Jozef (O/H) overlijdt en wordt opgevolgd door Karel I.
|
|
|
23 nov.
|
Griekenland verklaart oorlog aan Duitsland en Bulgarije.
|
|
|
06 dec.
|
Einde Roemeense campagne tegen Duitsland.
|
Totale militaire vernietiging en bezetting van Boekarest door Centralen.
|
|
07 dec.
|
Lloyd George volgt Asquith op als premier van Groot Brittannië.
|
Lloyd George leidt nu met succes het oorlogskabinet.
|
|
vanaf dec.
|
Voedseltekorten in Duitsland nemen ernstige vormen aan.
|
Dit wordt een belangrijk element in de overweging tot onbeperkte duikboten oorlog over te gaan.
|
|
15 dec.
|
Frans terreinverlies bij Verdun geheel heroverd.
|
|
|
30 dec.
|
Duitsland doet via bemiddeling van Wilson een vredesvoorstel; geeft blijk van bereidheid tot medewerking van een vredes-conferentie.
|
De eisen van de Geallieerden aan de Centralen om tot een conferentie te komen zijn zo groot dat dit in feite een afwijzing van het voorstel inhoudt.
|
|
1917
|
|
|
|
16 jan.
|
Duitsland zoekt opzichtige militaire steun bij Mexico.
|
Het beruchte gedecodeerde Zimmermann telegram zet zeer kwaad bloed in de VS.
|
|
31 jan.
|
Duitsland meldt de VS dat onbeperkte duikbotenoorlog wordt hervat.
|
Dit was reactie op het bewapenen van m.n. Britse handelsschepen, zodat de “Cruiser Rules” niet konden worden toegepast, zonder dat Duitse duikboten zelf gevaar liepen.
|
|
27 feb.
|
Uitbreken van februari revolutie in St. Petersburg.
|
Stichting van plaatselijke arbeidsraden (Sovjets) met Centraal uitvoerend Comité.
|
|
14 maart
|
Duitse terugtocht in het Westen.
|
Terugtrekking achter de geprepareerde Hindenburglinie; Duitse troepen nog steeds op Belgisch en Frans grondgebied.
|
|
15 maart
|
Aftreden tsaar Nicolaas II.
|
De “Voorlopige Regering” zet de oorlog door tegen Duitsland.
|
|
24 maart
|
Keizer Karel I (O/H) doet poging tot vredesonderhandelingen met Geallieerden.
|
|
|
03 april
|
Lenin keert uit ballingschap terug in Rusland.
|
Wil snel einde aan de oorlog met Duitsland maken, teneinde in Rusland zaken op orde te stellen.
|
|
06 april
|
Oorlogsverklaring VS aan Duitsland.
|
Officiële redenen zijn het hervatten van de onbeperkte duikbotenoorlog en het Zimmermann telegram om Mexico bij de oorlog te betrekken.
|
|
16 april
|
Zware Franse verliezen bij mislukte aanval op de straatweg Chemin des Dames.
|
Dit ontketent muiterij aan Franse zijde.
|
|
15 juni
|
Pétain vervangt Nivelle als Frans opperbevelhebber.
|
|
|
01 juli
|
Brusilov opent nieuw groot offensief in Galiciё.
|
Krijgt daarbij steun van de nieuwe Russische regering; offensief loopt vast.
|
|
31 juli tot 19 nov.
|
Derde Slag bij Ieper vangt aan bij Passchendaele.
|
Geallieerden boek 8 km terreinwinst en verliezen daarbij 250.000 manschappen.
|
|
03 juli
|
Eerste Amerikaanse divisie arriveert in Frankrijk.
|
|
|
20 aug. tot 15 dec.
|
Tweede slag bij Verdun.
|
Enkele sleutelposities langs de Maas vallen in Geallieerde handen.
|
|
24 okt.
|
Slag bij Caporetto aan Zuidelijk Front.
|
Italiaanse linie breekt.
|
|
26 okt.
|
Oorlogsverklaring Brazilië aan Duitsland.
|
|
|
04 nov.
|
Franse en Britse troepen stutten Italiaanse linie bij Caporetto.
|
Dit voorkomt totale ineenstorting van het Italiaans leger.
|
|
06/07 nov.
|
Start Russische Revolutie.
|
Bolsjewieken aan de macht.
|
|
20 nov.
|
Grootscheepse Britse tankoperatie bij Cambrai.
|
Initieel succesvol, de operatie werd een teleurstelling; 10 dagen later was al het veroverd terrein weer in Duitse handen.
|
|
07 dec.
|
Oorlogsverklaring VS aan Oostenrijk-Hongarije.
|
|
|
15 dec.
|
Staakt het vuren aan het Oostfront.
|
Lenin streeft naar vrede ten einde de communistische revolutie te laten slagen.
|
|
1918
|
|
|
|
18 feb.
|
Vredesonderhandelingen tussen Rusland en Duitsland mislukken.
|
Strijd aan Oostfront wordt hervat en Duitsers rukken op tot 160 km van Petersburg.
|
|
03 maart
|
Vrede van Brest-Litovsk tussen Rusland en Duitsland.
|
Zeer nadelige vrede voor de Russen; 60 Duitse divisies komen vrij voort actie elders (vnl. Westfront).
|
|
21 maart
|
Start Duits offensievenreeks “Kaiserslacht”.
|
Voorjaarsoffensieven hebben de bedoeling een overwinning te forceren, nu dat Amerikaanse troepen nog niet in grote getale zijn gearriveerd.
|
|
28 maart
|
Offensief bij Arras afgeslagen.
|
|
|
05 april
|
Maximale terreinwinst Duits lenteoffensief.
|
Duitse legers rukken 64 km op.
|
|
09 april
|
Start succesvol offensief aan het front van de IJzer.
|
|
|
14 april
|
Ferdinand Foch wordt coördinerend bevelhebber van alle geallieerde troepen.
|
Voor het eerst worden nu alle geallieerde legers onder een commando geplaatst.
|
|
15 juni
|
Laatste Oostenrijkse offensief aan het Zuidfront tegen Italië.
|
Gezamenlijke verliezen 100.000 man.
|
|
juni/juli
|
Brede en diepe doorbraken van Duitse legers bij Amiens en aan de Marne, uiteindelijk tot staan gebracht.
|
Duitse legers rukken op tot ca 70 km voor Parijs.
|
|
16 juli
|
Tsaar Nicolaas II en familie in Jekaterinburg vermoord.
|
|
|
02 aug.
|
Britse en Franse troepen landen in Archangelsk.
|
Poging tot omverwerping van Bolsjewieken.
|
|
08 aug.
|
Geallieerd offensief bij Amiens met inzet van 400 tanks.
|
Enige terreinwinst wordt gemaakt en Duitsers trekken zich terug op sterkere defensieve posities; voor de Duitse troepen wordt duidelijk dat de oorlog niet meer gewonnen kon worden (“De Zwarte Dag”).
|
|
12 sep.
|
Amerikaanse troepen veroveren de Duitse saillant aan de Maas bij St. Mihiel.
|
Amerikaanse troepenmacht begint allengs sterker te worden .
|
|
29 sep.
|
De Hindenburglinie bezwijkt.
|
Begin Duitse terugtocht over de gehele Belgisch-Franse frontlijn; Ludendorff vraagt om vredesbesprekingen.
|
|
1 tot 2 okt.
|
Britten en Arabieren nemen Damascus in.
|
Strijdend tegen het Turkse Rijk als bondgenoot van Duitsland.
|
|
03-04 okt.
|
Wapenstilstand aanbod van Duitse regering aan Wilson.
|
Dit op basis van de z.g. eerder gepubliceerde “14 punten van Wilson”; daarop volgen antwoordnota’s van Wilson op 8, 14 en 23 okt. met steeds meer eisen.
|
|
07 okt.
|
Franse mariniers nemen Beiroet in
|
Strijdend tegen het Turkse Rijk als bondgenoot van Duitsland.
|
|
29 okt.
|
Muiterij op de Duitse vloot in Wilhelmshafen.
|
De revolutie in Duitsland breidt zich verder uit met revoluties in München (7 nov.) en Berlijn (9 nov.).
|
|
08-11 nov.
|
Wapenstilstandsonderhandelingen.
|
Aan Geallieerde zijde Foch en aan Duitse zijde Erzberger.
|
|
09 nov.
|
Troonafstand Wilhelm II
|
De Republiek Duitsland wordt uitgeroepen door Philip Scheidemann
|
|
10 nov.
|
Wilhelm II vlucht naar Nederland.
|
Neutrale Nederlandse regering verleent asiel.
|
|
11 nov.
|
Wapenstilstand getekend in Compiègne.
|
Britse blokkade van Duitsland blijft gehandhaafd, hetgeen ernstige hongersnood met veel slachtoffers in Duitsland veroorzaakt.
|
|
1919
|
|
|
|
Januari
|
Spartacusopstand.
|
De communistische leiders Rosa Luxemburg en Karl Liebknecht worden vermoord.
|
|
1919-1933
|
Republiek van Weimar.
|
Tot 1925 Fridrich Ebert Rijkspresident en Phillip Scheidemann kanselier.
|
|
18 jan.
|
Opening van de vredesconferentie in Spiegelzaal te Versailles.
|
Bijeen zijn 70 gedelegeerden van 27 overwinnende staten onder presidium van Clemenceau; de vier groten (VS, VK, Frankrijk en Italië) houden apart overleg.
|
|
07 mei
|
Vredesvoorwaarden worden overhandigd aan Duitse delegatie.
|
Onderhandelingen –zoals overeengekomen in het 14 punten programma van Wilson- worden door Geallieerden niet toegestaan.
|
|
16 juni
|
Geallieerden eisen ondertekening.
|
Onder dreigend gevaar van het oprukken van Geallieerde troepen in Duitsland, geeft de Duitse Nationale Vergadering -onder protest- opdracht tot ondertekening.
|
|
28 juni
|
Ondertekening van het verdrag van Versailles (door Duitsland onder protest).
|
Totaal 440 artikelen:
Deel I: over Volkenbondhandvest;
Deel II en III: over vaststelling nieuwe grenzen;
Deel IV en V: over het afstand doen van Duitse rechten in buitenland inclusief koloniën;
Deel VI: over krijgsgevangenen
Deel VII: over uitlevering van oorlogsmisdadigers, waaronder Wilhelm II (hetgeen door NL wordt geweigerd);
Deel VIII: over fundering van herstelbetalingen en vaststelling van de schuldvraag;
Deel IX tot XIV: over bepalingen van economie, financiën, luchtvaart, rivierscheepvaart, enz
|
|
HET INTERBELLUM EN DE JAREN TOT AAN DE EENWORDING VAN DUITSLAND
|
|
1920
|
Volkenbond begint werkzaamheden.
|
Alhoewel de oprichting een Amerikaans initiatief is, wordt het geen lid.
|
|
1920
|
Economische crisis.
|
VS weigeren de Franse en Britse oorlogsschuld kwijt te schelden.
|
|
1921
|
Conferentie in Parijs.
|
Wederopbouwschuld van Duitsland wordt vastgesteld op 269 miljard goudmark te betalen in 42 jaar.
|
|
1921
|
Conferentie in Londen.
|
Britse regering verwerpt Duitse tegenvoorstellen m.b.t. de hoogte van de herstelbetalingen.
|
|
1921
|
Ultimatum Londen.
|
Geëist wordt dat Duitsland het vredesverdrag geheel nakomt.
|
|
1922
|
Tweede conferentie in Londen.
|
Nieuwe voorstellen van Duitsland worden wederom verworpen.
|
|
1922
|
Begin van inflatie in Duitsland.
|
De kanselier moet aftreden vanwege het mislukken van de besprekingen omtrent de herstelbetalingen.
|
|
1923
|
Fransen bezetten het Rurhgebied.
|
Dit als reactie op het niet leveren van steenkool door Duitsland, zoals volgens het verdrag is overeengekomen.
|
|
1923
|
Mislukte putsch van Hitler en Ludendorff.
|
Nationaal socialistische beweging komt op gang.
|
|
1923
|
Stabilisering van de mark.
|
Eén Amerikaans dollar had waarde bereikt van 4.2 biljoen papieren marken; sanering gelukt.
|
|
1924
|
Dawesplan (VS) als regeling voor de herstelbetalingen van Duitsland.
|
Dit houdt een herstructurering in van de herstelbetalingen; tevens krijgt Duitland een lening van de VS van 800 miljoen mark.
|
|
1925-1934
|
Von Hindenburg president van de Republiek Duitsland.
|
|
|
1925
|
Conferentie van Locarno.
|
Draagt bij tot ontspanning van de internationale situatie. Het gaat dan over onderwerpen als: Veiligheidspact, Arbitrage Duitsland-Belgie, Arbitrage Duitsland-Frankrijk, Arbitrage Duitsland –Polen, Arbitrage Duitsland-Tjecho-Slowakije.
|
|
1928
|
Rijkscommissie Duitsland tegen het Youngplan (zie 1930);val van de koersen op Wall street.
|
Binnenlands overleg vindt plaats met o.a. Hitler; de economische crisis breekt uit.
|
|
1929
|
Voorstel aan Volkenbond tot stichting van en VS van Europa.
|
Wordt afgewezen.
|
|
1930
|
Youngplan, als acceptatie van het Dawesplan.
|
Duitsland moet in 59 jaar (to 1988) een bedrag betalen van 34.5 miljard goudmark. Deze regeling is niet meer van belang vanwege het uitbreken van de economische crisis.
|
|
1932
|
Conferentie van Lausanne; definitieve oplossing van de herstelbetalingen; Duitsland doet een slotbetaling van 3 miljard goudmark.
|
Volgens Duitse berekening is in totaal aan 53 miljard goudmark aan herstelbetalingen betaald; volgens geallieerde berekening slechts 20 miljard.
|
|
1933
|
Hitler vormt regering en wordt op 30 januari door Rijkspresident Von Hindenburg beëdigd.
|
04.02: Constitutionele grondrechten worden opgeheven;
21.03: Parlement wordt uitgeschakeld
Sinds mei: liquidatie en ontbinding van partijen en vakverenigingen.
|
|
1933
|
Duitsland treedt uit Volkenbond.
|
|
|
1938
|
Anschluss Oostenrijk bij Duitsland.
|
|
|
1938
|
Duits-Brits overleg in München.
|
Hitler, Musolinie, Chamberlain, Daladier; aan Duitsland wordt de inlijving van Sudetenland toegestaan.
|
|
1939
|
Duits-Sovjet-Russische “niet- aanvalsverdrag” wordt getekend.
|
Opmaat tot de verdeling van Polen tussen Rusland en Duitsland.
|
|
1939
|
Polen wordt door Duitse en Russische troepen bezet.
|
VK verklaart Duitsland de oorlog.
|
|
1940-1945
|
Tweede Wereld oorlog.
|
12 miljoen burgers gedood.
Holocaust 6 miljoen joden en zigeuners vermoord.
20 miljoen soldaten gedood.
|
|
1945-1989
|
Opdeling van Duitsland en Berlijn in Oost (Communistisch) en West (Geallieerden).
|
West-Duitsland sinds 1965 medeoprichter en lid van de Europese Unie.
|
|
1989
|
Val van Communisme in Rusland, Oost- en Centraal Europa.
|
Landen in Centraal- en Oost-Europa verzelfstandigen en worden geleidelijk aan opgenomen in de Europese Unie.
|
|
1991
|
Eenwording van Oost- en West-Duitsland.
|
Geheel Duitsland lid ven de Europese Unie.
|
